|
Nocne niebo trochę ciemniejsze |
|
wtorek, 03 stycznia 2012 15:35 |
|
 Koniec roku 2011 przyniósł dwie zmiany lokalnie poprawiające jakość nocnego nieba.
Pierwsze zdarzenie miało miejsce w Sopotni Wielkiej (Beskid Żywiecki). Dzięki staraniom Stowarzyszenia Polaris - OPP (klub astronomiczny), we współpracy z Lokalną Grupą Działania "Żywiecki Raj" oraz Urzędem Gminy Jeleśnia, przeprowadzono tam wymianę oświetlenia ulicznego. Konstrukcja i montaż nowych obudów lamp uniemożliwiają bezpośrednią emisję światła powyżej płaszczyzny horyzontu. Dzięki temu światło lamp trafia tam, gdzie jest potrzebne (droga, chodnik, ...). Ograniczenie marnowania światła na "oświetlanie" nocnego nieba umożliwiło jednocześnie zmniejszenie zużycia energii elektrycznej o ponad 25% przy zachowaniu poziomu oświetlenia dróg na niezmienionym (właściwym) poziomie. Ta wymiana oświetlenia zmniejsza też zanieczyszczenie światłem, a to dobra wiadomość dla astro-amatorów prowadzących obserwacje nieba w Sopotni Wielkiej. Dobrych stron jest jednak więcej. Na obszarze tej miejscowości środowisko nocne chronione jest już w sposób aktywny, czyli przez stosowanie dobrych rozwiązań w technice oświetleniowej. Sopotnia Wielka stała się miejscem wyjątkowym w skali naszego kraju, swoistym „praktycznym” obszarem ciemnego nieba pokazującym, że można i warto minimalizować zanieczyszczenie światłem. Jednocześnie miłośnicy astronomii, jako inicjatorzy tego wydarzenia, pokazali jak ważną rolę pełnią w społeczeństwie, angażując się m.in. w problem zanieczyszczenia światłem.
Oficjalne otwarcie obszaru ochrony ciemnego nieba CN-001 Sopotnia Wielka odbyło się 19 listopada. Więcej o nowym oświetleniu w Sopotni Wielkiej można przeczytać na serwisie programu "Ciemne Niebo" prowadzonego przez Stowarzyszenie Polaris. Zdjęcie prezentowane obok wykonano w Sopotni Wielkiej po wymianie oświetlenia. Nocne niebo jest wyraźnie widoczne tuż nad latarnią uliczną. Snop światła z latarni pokazuje, że światło jest kierowane tylko w dół.
Drugim wydarzeniem było wejście w życie uchwały karkonoskiego miasta Harrachov zakazującej oświetlania nieba w celach reklamowych i rozrywkowych. Ponadto w Harrachovie przeprowadzona została modernizacja oświetlenia miejskiego mająca na celu zmniejszenie nakładów na to oświetlenie. Nowe instalacje oświetleniowe ograniczają ilość światła uciekającego bez pożytku w niebo. Oba działania przyczyniają się do zmniejszenia zanieczyszczenia światłem w Harrachovie i okolicy, co cieszy twórców położonego w sąsiedztwie Izerskiego Parku Ciemnego Nieba. Więcej informacji o zmianach w Harrachovie można znaleźć na stronach ekolist.cz (w języku czeskim). |
|
|
Zaćmienie Księżyca 10 grudnia |
|
piątek, 02 grudnia 2011 20:24 |
Wieczorem 10 grudnia będziemy mieli szansę obejrzeć drugie w tym roku całkowite zaćmienie Księżyca. Poprzednie mogliśmy oglądać 15 lipca tego roku, choć pogoda w wielu miejscach kraju nie była sprzyjająca.
Zbliżające się zaćmienie rozpocznie się jeszcze w ciągu dnia. Księżyc zacznie zanurzać się w cieniu Ziemi o 13:46. Niestety, maksimum zaćmienia, o 15:33, będzie miało miejsce kiedy w Polsce Księżyc będzie jeszcze pod horyzontem. Kiedy Księżyc wzejdzie, będzie już wychodził z cienia Ziemi, który to proces skończy się o 17:18. Najwcześniej zjawisko to można będzie oglądać w Polsce północno-wschodniej, gdzie Księżyc wschodzi najwcześniej. Mieszkańcy tego rejonu będą więc mogli potencjalnie oglądać to zjawisko najdłużej. Najkrócej będą je oglądali mieszkańcy Polski południowo-zachodniej. Jeszcze do 18:30 Księżyc będzie się wynurzał z półcienia Ziemi, jest to jednak proces, którego praktyczne nie widać gołym okiem.
Zaćmienia Księżyca należą do jednych z najłatwiejszych, a jednocześnie najefektowniejszych zjawisk astronomicznych, do obserwacji których nie są wymagana żadne instrumenty optyczne. Jedną z niewiadomych podczas każdego zaćmienia Księżyca jest jego barwa. Zwykle Księżyc nie znika wtedy zupełnie z oczu, gdyż wciąż oświetlany jest niewielką ilością światła słonecznego załamanego w atmosferze Ziemi. Ilość, jak i odcień tego światła zależy od chwilowego stanu naszej atmosfery. Barwa Księżyca z zaćmienia na zaćmienie może zmieniać się od jaskrawoczerwonej po ciemnobrunatną, a podczas bardzo nielicznych zaćmień Księżyc potrafi naprawdę zniknąć nam z oczu. Zdjęcie obok, autorstwa Pawła Presia, przedstawia Księżyc w fazie częściowego zaćmienia wykonane podczas zaćmienia 27 września 1996 roku. Jasny obiekt na lewo w dół od Księżyca to Saturn.
W przyszłym roku dojdzie do dwóch następnych zaćmień Księżyca, jednak jedno będzie częściowe, a drugie wyłącznie półcieniowe. Tylko to drugie będzie widoczne z terenu Europy, jednak nie jest to zjawisko interesujące dla amatorów obserwacji nieba. Dopiero 25 kwietnia 2013 roku będziemy mogli zobaczyć ponownie częściowe zaćmienie Księżyca — niestety, będzie ono niezwykle płytkie. Na kolejne efektowne całkowite zaćmienie Księżyca będziemy musieli czekać do 28 września 2015 roku.
|
|
Barbara Szczodrowska-Kozar (1941-2011) |
|
poniedziałek, 28 listopada 2011 17:30 |
23 listopada br. po ciężkiej chorobie odeszła od nas dr Barbara Szczodrowska-Kozar. Była wychowanką prof. Stefana Wierzbińskiego, pod którego kierunkiem napisała swoją pracę magisterską (1964) i doktorską (1971). Jej ukochaną dziedziną była mechanika nieba, którą niestrudzenie i z wielką wprawą wykładała aż do przejścia na emeryturę. Za swoją pracę nagrodzona została Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
W zmarłej tracimy wieloletnią współpracowniczkę — oddaną, pracowitą i skromną — wychowawczynię wielu pokoleń wrocławskich studentów.
Pogrzeb w gronie najbliższej rodziny odbył się 26 listopada br. Prochy Zmarłej spoczęły w kolumbarium Cmentarza Komunalnego przy ul. Kiełczowskiej we Wrocławiu.
Cześć Jej Pamięci!
Dyrekcja i pracownicy Instytutu Astronomicznego U.Wr.
|
|
|
|
|
|
|
Strona 1 z 13 |